کُـلـمـــانی KOLMANI

بر اساس محاسبات فیفا، چهار عامل ـ نتیجۀ بازی، اهمیت مسابقه، قوت تیم حریف و درجۀ اهمیت کنفدراسیون ـ در امیتازگیری تیم‌ها نقش دارند. سایت رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا، پس از اعلام رده‌بندی تازۀ فیفا، افغانستان را عضوی با بیشترین رشد در این قاره بر شمرده و با بررسی آماری، پیشرفت فوتبال افغانستان را چشم‌گیر و ستودنی‌ دانسته است. در رده بندی‌های فیفا اسپانیا در رده اول، آلمان دوم، و آرژانتین در رده سوم قرار دارند.

از کجا تا کجا؟

نام افغانستان ده ‌سال پیش در جنوری ۲۰۰۳ وارد رده‌بندی تیم‌های ملی دنیا شد که در آن‌زمان این تیم در ردۀ ۲۰۴‌ام دنیا بود. برای نخستین بار در ماه جولای ۲۰۰۶، افغانستان با صعودی چشم‌گیر به ردۀ ۱۷۳ام دنیا آمد، اما این سیر صعودی کوتاه بود و این تیم دوباره تا ردۀ ۱۹۶ام، پایین رفت. در ماه می ۲۰۱۱ افغانستان به رتبۀ ۱۶۴ام در رده بندی جهانی صعود کرد و این بهترین رتبۀ افغانستان در تاریخ فوتبالش بود، رتبه‌یی که افغانستان طعم آن را در اگست ۲۰۱۲ دوباره چشید. اما با گذشت زمان و افزایش تجربه در اردوی تیم، فراهم‌شدن امکانات بیشتر و جذب بازیکنان افغان خارج از کشور به تیم ملی، سبب شد تا در رده ‌بندی مارچ ۲۰۱۳، افغانستان ، چهل و هشت پله در رده بندی تیم‌های ملی صعود کند و با ایستادن در جایگاه ۱۴۱ام دنیا، بلندترین نقطه در گراف پر از نوسان‌اش در جدول فیفا را، ترسیم نماید. صعود چهل و هشت پله‌یی بهترین صعود افغانستان در این جدول بوده است، از سوی دیگر تیم افغانستان با ۱۹ پله سقوط در دسمبر ۲۰۱۲، بیشترین افتش در این جدول را تجربه کرده بود.

در آسیا نیز ردۀ کنونی (بیست‌و یکم) بهترین رتبۀ افغانستان در تاریخ فوتبالش شمرده می‌شود. حضور در نیمۀ بالایی جدول آسیایی، برای کشوری که دوازده سال پیش ورزشگاه‌هایش به‌جای کشتارگاه ‌کاربرد داشتند، را می‌توان افتخار برشمرد.

فراتر از این رده‌بندی

ماحصل سال‌ها جنگ در افغانستان، از هم پاشیده‌گی و ناهماهنگی‌ نهادهاست که این امر، آمارگیری در افغانستان، نه‌تنها در رشتۀ فوتبال، بل در تمامی عرصه‌های اجتماعی را به‌کاری دشوار تبدیل کرده است. با آن‌هم، فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار فوتبال که مسئولیت بررسی آماری و تاریخی فوتبال دنیا را دارد، آماری که صحت و سقم آن مشکوک است، را در بارۀ فوتبال افغانستان ارایه کرده است. بر اساس این آمار،بیست هزار بازیکن فوتبال به‌گونۀ رسمی در ادارۀ ورزش افغانستان، نام‌نویسی شده اند. اما این فدراسیون می‌گوید که پنج‌صدهزار فوتبالیست دیگر نیز ـ بدون نام‌نویسیِ رسمی ـ در این کشور، بازی می‌کنند. ۲۲۵ باشگاه فوتبال در افغانستان فعالیت می‌کند که از آن جمله ۱۴۵ باشگاه، به‌صورت رسمی، عضویت فدراسیون فوتبال کشور را دارند.

افغانستان دو داور بین‌المللی دارد که بر اساس تشخیص فدراسیون فوتبال جهان و کنفدراسیون آسیا، می‌توانند در رقابت‌های بین‌الملی، سوت بزنند. حمید یوسفزی که پیشینۀ دروازه‌بانی تیم ملی در بازی‌های رسمی، از جمله بازی‌های 'سف' در دهلی‌نو که یک‌سال پیش برگزار شد، را نیز دارد، تنها دارندۀ گواهی‌نامۀ رسمی فیفا برای داوری وسط، در رقابت‌های جهانی‌ست. در کنار آقای یوسفی، علیم‌آقا شیرزاد نیز تنها کمک‌داور افغان است که می‌تواند در بازی‌های برون‌مرزی، پرچم بزند. فوتبال افغانستان در سال‌های اخیر رشد روزافزونی داشته است و امیدهای فراوانی را برای آینده، به‌میان آورده است.