احکام روزه ماه مبارک رمضان (اصلاح آنلاین)
نویسنده: مولوی ضیاءاحمد فاضلی
فرايض روزه:
پرهيز از خوردن، نوشيدن وعمل جنسي از صبح صادق تا غروب آفتاب به نيت عبادت.
روزه بر چه کسي فرض است؟
روزه بر هرمسلمانِ عاقل و بالغ فرض است؛ البته زن در عادت ماهوار و نفاس روزه گرفته نتوانسته و بعداً آن را قضا ميآورد. زن حامله و يا شيرده اگر داکتر صادق و امينی روزهگرفتن را براي وي و يا براي فرزندش مضرّ ميدانست، روزه را ميخورد و بعداً آن را قضاء ميآورد. و نيز مريضی که روزه سبب ازدياد بيماری و يا طولانی شدنش میشد و هم کهنسالی که روزه او را به مشقت شديد میانداخت، روزه را افطار میكند و اگر انتظار میرفت که در آينده توانا ميشود، آنرا به تأخير مياندازد؛ ورنه از عوض هر روز دو کیلو گندم و یا پول آن را فديه میدهد. براي مسافر رخصت است تا روزه را افطار كرده و بعداً در وطن آن را قضاء آورد، هر چند اگر زمينه براي روزه گرفتن مساعد باشد، گرفتنش در سفر برايش بهتراست.
سنن و مستحبات روزه: بعضي ا ز آنها به قرار زير است:
1ـ سحريداشتن و آن را در آخر شب خوردن. 2ـ با مطمئنشدن از غروب آفتاب، بدون درنگ افطار کردن. 3 ـ باخرما و با اين دعاء افطارنمودن:«اللهم لَکَ صُمنا وَعَلي رِزقِکَ اَفطَرنا فَتَقَبَّل مِنَّا انَّکَ اَنتَ السَّميعُ العليم» (خدايا براي تو روزه گرفتيم و با روزي تو افطار نموديم، پس از ما بپذير! بی شک که تو شنوا و دانائی).
آنچه روزه را ميشکند و آنچه نميشکند
شکننده های روزه عبارت اند از خوردن و نوشیدن به طور قصد و یا به خطا و نیز مقاربت جنسی و یا ارضای شهوت (بیرون آوردن آب منی) چه به وسیلة استمنا باشد یا لمس همسر و یا کدام وسیلة دیگری.
در خوردن و نوشیدن به طور عمدی و بدون عذرشرعي و مقاربت با همسر در روز رمضان، هم قضاي آن روز و هم كفاره؛ هردو لازم ميشود.
کفاره: عبارت است از دو ماه پياپي روزهگرفتن و اگر از آن عاجز بود، صدقه دادن طعامی است که کفایت یک روز شصت مسکين را کرده بتواند، فرقی نمی کند که آن ها را به شصت مسکین بدهد یا به یک مسکین و نیز پخته بدهد یا ناپخته و یا پول آن را. و رواست اگر به عوض طعام هر مسکین، دو کیلو گندم بدهد که مجموعاً 120 کیلو می گردد. و يا شصت دست لباس برای مساکین ببخشد و يا قيمت آن را.
و اگر شكنندة روزه به خطاء صورت پذيرد –مثلاً هنگام شستن دهان، ناخواسته آب در گلويش فرو رود -در آن صورت فقط قضاء دارد و كفاره یی در كار نيست.
و اگر شكنندة روزه در حالي انجام شود كه روزه از يادش رفته باشد، در آنصورت روزهاش نميشكند؛ بهشرط آن كه به محض این كه به يادش آمد، از آن خود داري ورزد. پيامبر صلی الله علیه وسلم در اين باره ميفرمايند: «مَنْ أَكَلَ نَاسِيًا وَهُوَ صَائِمٌ فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ فَإِنَّمَا أَطْعَمَهُ اللَّهُ وَسَقَاهُ» (صحیح بخاری) «هركه به فراموشي چيزي بخورد، بايد روزهاش را تمام كند كه بيترديد خداوند به او آب و نان خوراندهاست».
* اگر كسي از خواب بيدار شد و آب مني را در لباس خود ديد –چه خوابي ديده باشد يا نديده باشد- روزه از آن نمي شكند و نيز اگر از اثر وسوسة شيطان بدون دخالت خود وي در بيداري از او مني خارج شد نميشكند. اما اگر به فعل وارادة خودش خارج شود يعني از اثر استمنا و یا لمس همسر و..، روزه از آن ميشكند و فقط قضاء لازم مي-شود؛ نه كفاره.
* استفراغ اگرعمدی و به قدر پُري دهان باشد، ميشکند و تنها قضا دارد و اگر خود بالا آمد، اگر چه به پُري دهان باشد نمی شکند و اگر عمدي باشد، اما کمتر از پُري دهان، نیز نميشکند.
* از فرو بردن بلغم جداشده از سينه روزه نميشكند.
* اگر خون بيرههاي دندان که با لعاب دهان به حلق فرو برده شود، نميشکند، مگر اين که بيشتر از آب دهان باشد و يا بعد از حس کردن مزة اش، آن را فرو برد که در آن صورت ميشکند و تنها قضا دارد.
* اگر به فراموشي چيزي خورد و يا احتلام شد و يا استفراغ نمود، و بعداً به گمان اين كه روزهاش شكستهاست، چيزي خورد، در چنين صورتي تنها قضا لازم است.
* با سرمه به چشم کشيدن، خود را چربکردن و خوشبويي استعمالنمودن، روزه نميشکند.
* مسواک در روز و شب رمضان سنت است، اگر چه طعم آن حس شود. اما از مسواكزدن با خميرة دندان به خاطر سرعت نفوذش در روز اجتناب شود.
* اگر روزه را از ياد برده بود و آب را غرغرهكرد و از آن، مقداري به حلقش فرو رفت، نميشکند (فراموشي روزه را نميشكند) و اگر روزه را به ياد داشت، ميشکند. (اين همان حالت خطاست كه قبلاًگذشت).
* با فروبردن غذاي داخل دندان، نميشکند؛ مگر اين که به اندازة نخود برسد، كه از آن تنها قضا لازم ميگردد.
* با فرو رفتن غبار و دود در حلق، نميشکند مگر اينکه عمدي باشد، مانند استعمال سيگار و چلم که ميشکند.
* واردشدن آب در بدن از بيخ موها و گوش هنگام غسل، نميشکند.
* همسر را بوسهزدن و لمسکردن، اگر مبالغه نشود و بر خود اطمينان داشته باشد، اشکالي ندارد؛ ورنه مکروه است.
* غسل كردن براي روزهدار اشكالي ندارد و فقط متوجهباشد كه آب در حلقش فرو نرود.
* روزهدار در وضو يا غسلش نبايد آب را غرغره كند كه بيم شكستن روزهاش ميرود.
* زن اگر در اثنای روزی که روزه دارد به عادت ماهوارش مواجه مي-شود، ديگر به روزهاش ادامه داده نميتواند و اگر به قصد روزه تا شام چيزي نميخورد، گنهكار شده و این برایش روزه محسوب نمیگردد.
* قضاي روزههاي ايام عادت ماهوار براي زنان –در ايامي ديگر- فرض-است، اگر چه چندسال هم بگذرد، اما نماز آن ايام قضايي ندارد.
* استفاده از داروهايي که مانع حيض در رمضان ميشود، اگر دکتور معالج آن را مضر نميدانست، اشکالي ندارد. هرچند بهتراست به حال خود رها شده و جلوگيري نشود.
* غسل جنابت اگر تا صبح به تأخير افتد، اشكالي ندارد.
صدقه فطر چيست و بر چه کسی لازم است؟
صدقة فطر عبارت از مقداری خوراکي (از گندم 2 کيلو و از کشمش، خرما و يا جو 4 کيلو و يا قيمت آن) است که بر هر مرد و زني که از نيازمنديهاي اصلي خود به ارزش يک نصاب شرعي جنس و يا نقد، اضافي داشته باشد، واجب است تا از خود و طفل خوردسالش براي کسي که مستحق زکات است، بپردازد. در صبح عید و یا قبل از آن در رمضان ادا می شود.
گناه روزه خواری
پيامبرصلی الله علیه وسلم ميفرمايند: «مَنْ أَفْطَرَ يَوْمًا مِنْ رَمَضَانَ مِنْ غَيْرِ عُذْرٍ وَلَا مَرَضٍ لَمْ يَقْضِهِ صِيَامُ الدَّهْرِ وَإِنْ صَامَهُ» (صحیح بخاری) (كسي كه يكروز روزة رمضان را بدون اينكه عذری داشته و يا بيمار باشد، افطاركند، اگر تمام عمرش را روزه بگيرد، جبران آن روزش نميشود).
